హైదరాబాద్ : భారత ప్రభుత్వ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని మిశ్రమ లోహాల సంస్థ లిమిటెడ్ (మిధాని)లో రాజభాష అమలు కమిటీ ఆధ్వర్యంలో సంస్థ అధికారుల కోసం ఒక హిందీ కార్యశాల నిర్వహించారు. ఈ కార్యశాల ముఖ్య ఉద్దేశ్యం మిధానిలో పనిచేస్తున్న అధికారులు, ఉద్యోగులకు రోజువారీ పనులలో కార్యాలయ పదజాలం, చిన్న వ్యాఖ్యల వాడకం, కంప్యూటర్లలో హిందీ టైపింగ్ సాధనాల గురించి అవగాహన కల్పించడం.

అలాగే రాజభాష విభాగం, గృహ మంత్రిత్వ శాఖ, భారత ప్రభుత్వం సీ-డాక్ సహకారంతో అభివృద్ధి చేసిన అనువాద సాధనాలు భారతి, భాషిణి, విద్యా మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన శాస్త్రీయ, సాంకేతిక పదజాల కమిషన్ వెబ్సైట్లో అందుబాటులో ఉన్న వివిధ సాంకేతిక అంశాలకు సంబంధించిన పదజాలం గురించిన సమాచారంతో పాటు రాజభాష విధానంలోని రాజ్యాంగపరమైన నిబంధనలు, రాజభాష చట్టం 1963, రాజభాష నిబంధనలు 1976 అమలు గురించి పరిచయం చేయడం.

మూడు సెషన్లలో నిర్వహించిన వర్క్షాప్ మొదటి సెషన్లో, సంస్థ మేనేజర్ (హిందీ విభాగం మరియు కార్పొరేట్ కమ్యూనికేషన్స్) డాక్టర్ బి. బాలాజీ వర్క్షాప్ నిర్వహణ ఉద్దేశ్యాన్ని వివరించారు. మిధానిలో రాజభాష అమలును వేగవంతం చేయడానికి ప్రవేశపెట్టిన పథకాల గురించి ఆయన మాట్లాడారు. రాజభాష వార్షిక కార్యక్రమం 2026-27 ముఖ్యాంశాలను వివరిస్తూ, సవరించిన త్రైమాసిక పురోగతి నివేదికలోని అంశాల గురించి సమాచారం అందించారు. సైంటిఫిక్ అండ్ టెక్నికల్ టెర్మినాలజీ కమిషన్ (CSTT) అన్ని 22 భారతీయ భాషల్లో సాంకేతిక పదజాలం కోసం బహుభాషా పోర్టల్ ‘శబ్ద్’ (SHABD) మరియు అధికారిక వెబ్సైట్ CSTTను ప్రారంభించిందని ఆయన తెలిపారు.

ఈ ప్లాట్ఫారమ్లలో ప్రామాణిక పదజాలం: సైన్స్ (భౌతికశాస్త్రం, రసాయనశాస్త్రం, గణితం), మానవీయ శాస్త్రాలు, వైద్యం, ఇంజనీరింగ్ మరియు వ్యవసాయం వంటి రంగాలకు చెందిన లక్షలాది ప్రామాణిక సాంకేతిక పదాలు; పరిపాలనా పదజాలం: వివిధ ప్రభుత్వ మరియు పరిపాలనా పనుల్లో ఉపయోగించే పదజాలం; మరియు విభాగాల వారీ పదజాలం: సెంట్రల్ వేర్ హౌసింగ్ కార్పొరేషన్ మరియు ఇతర మంత్రిత్వ శాఖలు/ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల నిర్దిష్ట పదకోశం వంటివి అందుబాటులో ఉన్నాయని ఆయన వివరించారు. పాల్గొనేవారు తమ రోజువారీ పనులను హిందీలో నిర్వహించాలని ఆయన ప్రోత్సహించారు. సాంకేతిక రచనల కోసం హిందీలో CSTT వెబ్సైట్ మరియు శబ్ద్ వంటి ప్రభుత్వ పోర్టల్లను వీలైనంత ఎక్కువగా ఉపయోగించాలని ఆయన పాల్గొనేవారికి విజ్ఞప్తి చేశారు.

ఇది కూడ చదవండి-

రెండవ సెషన్లో రీసెర్చ్ సెంటర్ భవనం (RCI) సహాయ నిర్దేశకుడు (రాజభాష) డాక్టర్ కాజిమ్ అహ్మద్, రాజ్యాంగపరమైన రాజభాష నిబంధనలు, రాజభాష చట్టం 1963 మరియు రాజభాష నియమాలు 1976 అమలుకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని పాల్గొనేవారికి అందిస్తూ రాజభాష లక్ష్యాలపై చర్చించారు. భారత ప్రభుత్వ గృహ మంత్రిత్వ శాఖలోని రాజభాష విభాగం జారీ చేసిన రాజభాష వార్షిక కార్యక్రమం 2026-27లో నిర్దేశించిన లక్ష్యాల పట్ల ఆయన పాల్గొనేవారి దృష్టిని ఆకర్షించారు. రాజభాషలో పని చేయవలసిన సంభావ్య రంగాల గురించి ఆయన హాజరైన అధికారులతో వివరంగా చర్చించారు.

మూడవ సెషన్లో ఈసీఐఎల్ మాజీ మేనేజర్ మరియు ఇన్ఛార్జ్ (కార్పొరేట్ శిక్షణ మరియు అభివృద్ధి కేంద్రం-రాజభాష) డాక్టర్ రాజనారాయణ అవస్థీ “సంభాషణలో భాష ప్రాముఖ్యత మరియు కార్యాలయంలో వ్యాఖ్యల రచన” అనే అంశంపై ఉపన్యాసం ఇచ్చారు. కార్యాలయంలో భాష కేవలం భావవ్యక్తీకరణ సాధనంగా మాత్రమే కాకుండా, నిర్ణయానికి ఆధారం అవుతుందని, అందుకే ఒక అధికారి భాషా నైపుణ్యం అతని పరిపాలనా సామర్థ్యంలో భాగంగానే పరిగణించబడుతుందని ఆయన అన్నారు. సమాచార హక్కు చట్టం తర్వాత ఫైళ్లపై రాసే వ్యాఖ్యలు పబ్లిక్ రికార్డులు కాబట్టి, వ్యాఖ్యల రచనలో “పరిస్థితి → నియమం → ఎంపిక → స్పష్టమైన ప్రతిపాదన” అనే క్రమాన్ని పాటించాలని, “తగిన చర్య తీసుకోవడం జరుగుతుంది” వంటి అస్పష్టమైన వాక్యాలకు దూరంగా ఉండాలని సూచించారు. ఈ వర్క్షాప్లో రాజభాష నియమాలు 1976లోని ఆచరణాత్మక నిబంధనలు, ప్రామాణిక అధికారిక పదజాలం మరియు సరళ భాషకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ISO 24495-1:2023 గురించి కూడా చర్చించారు.

చివరగా, పాల్గొన్న వారందరూ రాజభాష హిందీలో పనిచేయడానికి ప్రతిజ్ఞ చేశారు, తమ అభిప్రాయాలను వ్రాతపూర్వకంగా వ్యక్తం చేశారు మరియు వర్క్షాప్ను మరింత ప్రయోజనకరంగా మార్చడానికి తమ సూచనలను అందించారు. వర్క్షాప్ విజయవంతంగా జరగడంలో హిందీ అనువాదకుడు డాక్టర్ వికాస్ కుమార్ ఆజాద్ మరియు పోస్టల్ విభాగం సిబ్బంది జైపాల్ క్రియాశీల పాత్ర పోషించారు.

