उप महाप्रबंधकों के लिए हिंदी कार्यशाला, इन वक्ताओं ने इन विषयों पर डाला प्रकाश

हैदराबाद : भारत सरकार के रक्षा मंत्रालय के अधीन कार्यरत मिश्र धातु निगम लिमिटेड (मिधानि) में राजभाषा कार्यान्वयन समिति, मिधानि के तत्वावधान में उप महाप्रबंधकों के लिए हिंदी कार्यशाला का आयोजन किया गया। यह कार्यशाला राजभाषा विभाग, गृह मंत्रालय, भारत सरकार के दिशा-निर्देशों के अनुरूप आयोजित की गई। कार्यशाला का उद्घाटन डॉ. बी. बालाजी, प्रबंधक (हिंदी अनुभाग एवं निगम संचार), मिधानि द्वारा स्वागत वक्तव्य के साथ हुआ। उन्होंने हिंदी कार्यशाला की आवश्यकता, उसके उद्देश्य तथा राजभाषा के संवैधानिक महत्व पर प्रकाश डाला।

कार्यशाला का प्रथम सत्र आरसीआई–डीआरडीओ, हैदराबाद के सहायक निदेशक (राजभाषा) डॉ. काज़िम अहमद द्वारा लिया गया। डॉ. अहमद ने “राजभाषा नीति, संवैधानिक प्रावधान एवं कार्यान्वयन के लक्ष्य” विषय पर विस्तृत व्याख्यान प्रस्तुत किया। उन्होंने राजभाषा अधिनियम, 1963 और राजभाषा नियम, 1976 की प्रमुख धाराओं की व्याख्या करते हुए केंद्र सरकार के कार्यालयों में हिंदी के प्रयोग को बढ़ाने के उपायों की जानकारी दी। उन्होंने प्रतिभागियों को दैनिक कार्य में हिंदी के प्रयोग के लिए प्रेरित किया।

द्वितीय सत्र में दक्षिण मध्य रेलवे, सिकंदराबाद के अनुवाद अधिकारी शिरीष अवस्थी ने “हम मानव और हमारा प्राकृतिक विकास” विषय पर सारगर्भित व्याख्यान दिया। उन्होंने रामचरितमानस की चौपाई—“पृथ्वी, जल, पावक, गगन, समीरा; पंच तत्त्व तें बनै शरीरा”—का संदर्भ देते हुए पंचतत्त्व सिद्धांत और मानव शरीर की संरचना पर सरल एवं वैज्ञानिक विवेचन प्रस्तुत किया। सत्र के दौरान उन्होंने एक्युप्रेशर की व्यावहारिक तकनीकों का प्रदर्शन किया। सिरदर्द, पाचन समस्या, तनाव, गर्दन दर्द आदि सामान्य स्वास्थ्य समस्याओं में तत्काल राहत देने वाले विभिन्न बिंदुओं की पहचान और उपयोग विधि समझाई। प्रतिभागियों ने भी उत्साहपूर्वक अभ्यास किया। व्याख्यान के दौरान प्रतिभागियों ने अनेक प्रश्न पूछे, जिनका अवस्थी ने विस्तारपूर्वक उत्तर दिया। यह सत्र अत्यंत जीवंत, संवादपरक और प्रेरणादायक रहा।

कार्यशाला का समापन प्रतिभागियों द्वारा हिंदी में कार्य करने की शपथ ग्रहण करने के साथ हुआ। कार्यशाला के सफल आयोजन में कनिष्ठ कार्यपालक (NUS) श्रीमती डी.वी. रत्ना कुमारी, हिंदी अनुवादक विकास आजाद तथा डाक अनुभाग के कर्मी जयपाल का उल्लेखनीय योगदान रहा।

यह भी पढ़ें-

मिधानि में गुणवत्ता माह का भव्य आयोजन, एनएफसी प्रमुख डॉ कोमल कपूर ने विशेष व्याख्यान में बोले…

A Hindi Workshop for Deputy General Managers at Mishra Dhatu Nigam Limited

Hyderabad: A Hindi Workshop for Deputy General Managers was organized under the auspices of the Official Language Implementation Committee, MIDHANI, at Mishra Dhatu Nigam Limited (MIDHANI), functioning under the Ministry of Defence, Government of India. The workshop was conducted in accordance with the guidelines of the Department of Official Language, Ministry of Home Affairs, Government of India.

The workshop commenced with a welcome address by Dr. B. Balaji, Manager (Hindi Section & Corporate Communications), MIDHANI. He highlighted the need for the Hindi workshop, its purpose, and the constitutional importance of the Official Language.

The first session of the workshop was conducted by Dr. Kazim Ahmad, Assistant Director (Official Language), RCI–DRDO, Hyderabad. Dr. Ahmad delivered a detailed lecture on “Official Language Policy, Constitutional Provisions, and Implementation Goals.” He explained the major provisions of the Official Language Act, 1963, and the Official Language Rules, 1976, while also outlining measures to enhance the use of Hindi in Central Government offices. He encouraged the participants to use Hindi in their daily official work.

In the second session, Shri Shirish Awasthi, Translation Officer, South Central Railway, Secunderabad, delivered an insightful lecture on “We Humans and Our Natural Development.” He referred to a chaupai from the Ramcharitmanas — “Prithvi, Jal, Pavak, Gagan, Samira; Panch Tatva Banai Sarira” — offering a simple and scientific explanation of the Panchatattva theory and the structure of the human body.

During the session, he demonstrated practical acupressure techniques, explaining the identification and use of various pressure points that provide immediate relief for common health issues such as headaches, digestive problems, stress, and neck pain. Participants enthusiastically practised the techniques. The session was lively, interactive, and inspiring, with participants asking several questions, all of which were answered in detail by Shri Awasthi.

The workshop concluded with the participants taking an oath to work in Hindi. Smt. D. V. Ratna Kumari, Junior Executive (NUS), Shri Vikas Azad, Hindi Translator, and Shri Jaipal from the Postal Section made significant contributions to the successful organization of the workshop.

यह भी पढ़ें

संविधान दिवस का समापन समारोह, हाई कोर्ट के इन रिटायर्ड जजों का सम्मान, जानें समय और स्थान

మిధానిలో డిప్యూటీ జనరల్ మేనేజర్ల కోసం హిందీ వర్క్‌షాప్

హైదరాబాద్ : భారత ప్రభుత్వ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తున్న అధికారి భాషా అమలు కమిటీ, మిధాని పర్యవేక్షణలో మిశ్ర ధాతు నిగమ్ లిమిటెడ్ (మిధాని) లో డిప్యూటీ జనరల్ మేనేజర్ల కోసం హిందీ వర్క్‌షాప్ నిర్వహించబడింది. భారత ప్రభుత్వ హోం మంత్రిత్వ శాఖలోని అధికారిక భాష విభాగం మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఈ వర్క్‌షాప్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. వర్క్‌షాప్‌ డాక్టర్ బి. బాలాజీ, మేనేజర్ (హిందీ విభాగం & కార్పొరేట్ కమ్యూనికేషన్స్) స్వాగత ప్రసంగంతో ప్రారంభమైంది. ఆయన హిందీ వర్క్‌షాప్ అవసరం, దాని లక్ష్యాలు మరియు అధికారిక భాష యొక్క రాజ్యాంగ ప్రాధాన్యతను వివరించారు.

వర్క్‌షాప్ తొలి సెషన్‌ను హైదరాబాద్‌లోని ఆర్సిఐ–డిఆర్డిఓ అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ (అధికారిక భాష) డాక్టర్ కాజిమ్ అహ్మద్ నిర్వహించారు. “అధికారిక భాష విధానం, రాజ్యాంగ నిబంధనలు మరియు అమలు లక్ష్యాలు” అనే అంశంపై ఆయన సమగ్ర ఉపన్యాసం అందించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యాలయాలలో హిందీ వినియోగాన్ని పెంపొందించేందుకు తీసుకున్న చర్యలను వివరించడంతో పాటు, 1963 నాటి అధికారిక భాష చట్టం మరియు 1976 నాటి అధికారిక భాష నియమాల ప్రధాన అంశాలను ఆయన గురించి వివరించారు. రోజువారీ పనుల్లో ఎక్కువగా హిందీని ఉపయోగించాలని పాల్గొనేవారిని ఆయన ప్రోత్సహించారు.

రెండవ సెషన్‌లో సికింద్రాబాద్‌లోని దక్షిణ మధ్య రైల్వే అనువాద అధికారి శ్రీ షిరీష్ అవస్థి, “మనం మానవులం మరియు మన సహజ పరిణామం” అనే అంశంపై విశ్లేషణాత్మక ఉపన్యాసం ఇచ్చారు. “భూమి నీరు పావక గగన సమీరా; పంచ తత్వాలు తే బనయి శరీరా” అనే రామచరితమానస్ చౌపాయి ని ప్రస్తావిస్తూ, ఆయన పంచ తత్వ సిద్ధాంతం మరియు మానవ శరీర నిర్మాణంపై సులభమైన, శాస్త్రీయమైన వివరణను అందించారు. ఈ సెషన్‌లో ఆయన ఆక్యుప్రెషర్ పద్ధతులను ప్రత్యక్షంగా ప్రదర్శించారు.

తలనొప్పి, జీర్ణ సమస్యలు, ఒత్తిడి, మెడ నొప్పి వంటి సాధారణ సమస్యలకు తక్షణ ఉపశమనం అందించే కీలక బిందువులను ఎలా గుర్తించాలి, ఎలా ఉపయోగించాలి అనే అంశాలను వివరించారు. పాల్గొనేవారు ప్రదర్శనలో ఉత్సాహంగా పాల్గొని అభ్యాసం చేశారు. ఉపన్యాసం సందర్భంగా అడిగిన అనేక ప్రశ్నలకు శ్రీ అవస్థి సమగ్ర సమాధానాలు ఇచ్చారు. ఈ సెషన్ ఎంతో ప్రేరణాత్మకంగా, చురుకైనదిగా మరియు జ్ఞానవర్ధకంగా సాగింది.

పాల్గొనేవారు హిందీలో పనిచేయడానికి ప్రమాణం చేయడంతో వర్క్‌షాప్‌ ముగిసింది. వర్క్‌షాప్ విజయవంతంగా నిర్వహించడానికి శ్రీమతి డీ.వి. రత్నకుమారి (జూనియర్ ఎగ్జిక్యూటివ్-NS), వికాస్ ఆజాద్ (హిందీ అనువాదకుడు), మరియు జైపాల్ (పోస్టల్ విభాగం) ఎంతో కృషి చేశారు.